کد خبر : 62041 چهارشنبه 25 اردیبهشت 1398 - 09:48:03
پای-فناوری-نانو-به-مدارس-کشور-هم-باز-شد!

پای فناوری نانو به مدارس کشور هم باز شد!

حوزه نانو از جمله حوزه ­های افتخارآمیز پس از انقلاب اسلامی و به طور خاص سال­ های اخیر در کشور محسوب می ­شود، که به دلیل توجه خاص مسئولین به این فناوری نوظهور، علاوه بر دانشگاه ها امروزه شاهد تدریس و آموزش این دانش در نظام آموزش و پرورش هستیم.

امروزه فناوری نانو به عنوان موج چهارم انقلاب صنعتی و پدیده‌ای عظیم در تمامی بخش ها همچون صنعت پزشکی، هسته ای، خودرو، هوافضا و ... راه یافته است و تحقیقات در این زمینه با سرعت هرچه تمامتر درحال پیشرفت و توسعه می باشد. محققان معتقدند که فناوری نانو، فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و زیست فناوری (Biotechnology)  سه قلمرو علمی هستند که انقلاب سوم صنعتی را شکل می‌دهند.

فناوری نانو چیست ؟

فناوری نانو یا نانوتکنولوژی رشته‌ای از دانش کاربردی و فناوری است که بخش های گسترده‌ای را پوشش می‌دهد. موضوع اصلی آن نیز مهار ماده یا دستگاه‌های در ابعاد کمتر از یک میکرومتر، معمولاً حدود ۱ تا ۱۰۰ نانومتر است. در واقع نانو تکنولوژی فهم و به کارگیری خواص جدیدی از مواد و سیستم‌ هایی در این ابعاد است که اثرات فیزیکی جدیدی عمدتاً متاثر از غلبه خواص کوانتومی بر خواص کلاسیک از خود نشان می‌دهند.

براي نانوتکنولوژي کاربردهايي را در حوزه هاي مختلف از غذا، دارو، تشخيص پزشکي و بيوتکنولوژي تا الکترونيک، کامپيوتر، ارتباطات، حمل و نقل، انرژي، محيط زيست، مواد، هوافضا و امنيت ملي برشمرده اند.کاربردهاي وسيع اين عرصه به همراه پيامدهاي اجتماعي، سياسي و حقوقي آن، اين فن آوري را به عنوان يک زمينه فرا رشته اي و فرابخش مطرح نموده است.

نانو، فناوری نو ظهور در ایران

دستیابی به فناوری نانو در ایران را می توان یک دانش نوظهور نامید چرا که عمر مفید این رشته در کشور به کمتر از 15 سال می رسد. برای اولین بار در اول اسفند 1379 ، مرحوم دکتر ابتکار مشاور رئیس جمهوری وقت، در خواست تشکیل بخشی جدیدی برای انجام مطالعات برای فناوری نوظهور به نام نانو را به رئیس جمهور وقت داد و در نهایت در شهریور 1382 ،  ستاد ویژه توسعه فناوری نانو به صورت رسمی فعالیت خود را آغاز نمود.

با تشکیل این ستاد، تلاش های کارشناسی برای تدوین سند بلندمدت توسعه فناوری نانو آغاز شد و در مرداد 1384 این تلاش ها با تصویب سند اول از سوی هیئت دولت به نتیجه رسید . طبق این سند 10 ساله، جمهوری اسلامی ایران باید در مدت ده سال یعنی تا سال 1393 ، از لحاظ دانش فناوری به رتبه پانزدهم جهان دست می یافت و مسیر مطالعات در این زمینه باید به سمتی حرکت می کرد که موجب تولید ثروت و ارتقای کیفیت زندگی مردم می شد.

این موضوع در حالی مطرح می شد که تا سال 1379، محققان کشورمان با انتشار 10 مقاله مرتبط با فناوری نانو در رتبه 60 دنیا قرار دارد و در منطقه نیز بعد از کشورهای  ترکیه ، مصر ، عربستان ، ازبکستان و ارمنستان در رتبه ششم قرار داشت. اما خوشبختانه محققان کشورمان با خودباوری، تلاش و کوشش در سال 1388 توانستند با تولید مقالات علمی، شش سال پیش از پایان سند راهبردی اول، به جایگاه پانزدهم دنیا دست یابند و در شاخص تولید علم به هدف سند برسند. امروزه ایران نیز یکی از کشورهای پیشرو در جهان در زمینه نانو می باشد.

جایگاه جهانی ایران در زمینه نانو

اگر روال رشد این فناوری را در کشور مشاهده کنیم و به آمار تحقیقاتی در این زمینه نگاهی بیندازیم خواهیم دید که تا سال 1382 در کشورمان شاید کمتر از 10 نفر از اساتید دانشگاهی در زمینه نانو مطالعات محدودی داشتند و حداکثر 10 مقاله معتبر بین المللی از ایران در این حوزه ثبت شده بود، اما الان در کشور حدود 30 هزار نیروی متخصص در حوزه فناوری نانو در حال مطالعه و تحقیق می باشند.

خوشبختانه با نیروی انسانی متخصصی که در این حوزه تربیت شد، توانستیم از رتبه شصت جهان در سال 2000 با انتشار  10مقاله  بین المللی  در سال، به رتبه چهارم جهان در سال 2018 با انتشار روزی بیش از 20 مقاله، جایگاه کشور را ارتقا دهیم. مطابق سند راهبردی اول، یکی از اهداف توسعه فناوری نانو در کشور تولید ثروت و افزایش کیفیت زندگی مردم بود که در این زمینه نیز با تلاش متخصصین و محققین کشورمان در سال گذشته در زمینه اقتصاد نانو به مبلغ 1400 میلیارد تومان رسیدیم و در بخش جهانی نیز موفق به صادرات 65 میلیون دلار محصولات تولیدی خود گردیدیم.

پای نانو به مدارس نیز باز شد

سند گسترش کاربرد فناوری‏ نانو در افق 1404 با هدف مشارکت دستگاه های اجرایی ذیربط برای گسترش کاربردهای این فناوری و توسعه بازار محصولات نانوی ساخت داخل، در 23 مهرماه 1396 به تصویب هیات دولت رسید و در 29 آذرماه 1396 برای آغاز رسمی فعالیت‌های اجرایی، به دستگاه‌ها ابلاغ شد. که طبق این سند علاوه بر ارتقاع جایگاه علمی ایران در بخش نانو، باید زمینه برای ایجاد هشتاد هزار شغل تخصصی در این فراهم شود، که خوشبختانه برای اجرای این سد راهبردی گام های اساسی برداشته شده است که از جمله آن می توان به احداث بیش از 78 هزار آزمایشگاه نانو دانش آموزی نام برد. در این زمینه عماد احمدوند، دبیر کارگروه ترویج و فرهنگ سازی ستاد نانو در مورد اهداف ایجاد آزمایشگاه های نانو دانش آموزی گفت:

یکی از اولویت های این سازمان طی سال های اخیر ایجاد فرهنگ سازی و آموزش از مقطع دانشجویی به مقاطع پایین تر و دانش آموزی می باشد تا بتوانیم آینده سازان را با این دانش نوظهور آشنا نماییم که خوشبختانه طی این سال ها موفق به راه اندازی حدود ۸۷ آزمایشگاه نانو دانش آموزی در سطح کشور شده ایم که با تجهیزات داخل تجهیز شده‌اند و ما استانی نداریم که آزمایشگاه نانو نداشته باشد حتی برخی استان‌ها تعداد آزمایشگاه بیشتری دارند. ما در فضای دانش آموزی علاوه بر آموزش مفاهیم تئوری نانو، آموزش‌های عملی را انجام می‌دهیم، چند سالی است که آزمایشگاه‌های نانو در پژوهش سرا‌های دانش آموزی راه اندازی کرده‌ایم که افراد به صورت عملی با نانو آشنا شوند. مهمترین نکته در خصوص این مدل آموزش این است که این آزمایشگاه‌ها را کاملا با تجهیزات نانوی ساخت ایران راه اندازی می‌کنیم و دانش آموز از همان ابتدا که وارد آزمایشگاه می‌شود با تجهیزات های‌تک کار می‌کند و وقتی ببیند این تجهیزات ساخت ایران است، این باور بدون شعار در وی نهادینه می‌شود، آرام آرام این توانمندی‌ها را لمس می‌کند، ما به هدفمان رسیده‌ایم، اما این اثرگذاری‌های بلند مدت شاید ۲۰ تا۳۰ سال زمان ببرد تا ذهنیت افراد از همان دوران کودکی و نوجوانی نسبت به توانمندی‌های داخل ارتقا پیدا کند و این باور تقویت شود.

لزوم گسترش علم نانو در کشور

دانش نانو را می توان یکی از کاربردی ترین علومی که بشر موفق به تحقیق بر روی آن شده را نام برد چرا که این فناوری در بخش های مختلفی همچون تشخيص پزشکي و بيوتکنولوژي تا الکترونيک، دارو و درمان، هوافضا، صنعت خودرو و ... کاربرد فراوان دارد . طی سال های اخیر محققان کشورمان ثابت کرده اند توانایی تسخیر این علم و ورود به تمام بخش های این فناوری را دارند و در شرایطی که کشورهایی همچون آمریکا و جبهه ی عربی – عبری تمام تلاش خود را می کنند تا با انواع تحریم های اقتصادی و علمی مردم کشورمان را به زانو درآورند قطعاً پیشرفت در این زمینه می تواند گام های اساسی برای بی اثر کردن این تحریم ها داشته باشد چرا که با بومی سازی این صنعت در کشور علاوه بر اینکه می توان تمام نیاز های مردم و صنعت کشور را در زمینه های مختلف برطرف کنید با ایجاد مراکز ساخت محصولات نانو علاوه بر اشتغال زایی برای جوانان، با صادرات این محصولات و ارز آوری برای کشور می توان تحریم های نفتی و اقتصادی این کشورها را با توجه به وابسته بودن اقتصاد کشور به درآمد نفتی بی اثر نماییم.

انتهای پیام /

نظرات شما

[کد امنیتی جدید]