کد خبر : 61310 چهارشنبه 20 دی 1396 - 14:32:43
پیرامون-ضرورت-گفت‌و‌گو-در-یک-جامعه-متکثر-و-متضاد

پیرامون ضرورت گفت‌و‌گو در یک جامعه متکثر و متضاد

سیناپرس: در جامعه ما یک عنصر فرهنگی قوی تضاد وجود دارد و از طرفی در سطوح و ابعاد مختلف در حال سیر از وحدت به کثرت است. اما این تکثر در صورت عدم وجود تفاهم و آشکار شدن تضاد موجب اختلاف، کشمکش و درگیری در زمینه های گوناگون بین اقشار و گروه های مختلف می شود.
پیرامون ضرورت گفت و گو در تمامی سطوح یک جامعه متکثر و متضاد
 

بحث گروهی در ایران از اهمیت خاصی برخوردار است، زیرا در جامعه ما یک عنصر فرهنگی قوی تضاد وجود دارد که گاه موجب می شود افراد نه فقط از یکدیگر بدگویی و برضد یکدیگر کار کنند، بلکه آن ها نتوانند با هم یک بحث سازنده انجام دهند که در پایان آن به توافق نظر و همدلی برسند. از طرفی جامعه ایران در سطوح و ابعاد مختلف در حال سیر از وحدت به کثرت است و طبیعی است که دریک جامعه متکثر  تفاوت در سلایق، رویکرد ها، ارزش ها، باور ها ، اعتقادات، اهداف و آرمان ها وجود داشته باشد. اما این تکثر در صورت عدم وجود تفاهم و آشکار شدن تضاد موجب اختلاف، کشمکش و درگیری در زمینه های گوناگون بین اقشار و گروه های مختلف می شود. 

 

به منظور رفع مشکلات و حل و فصل اختلاف ها
و کشمکش ها راه حل های گوناگونی وجود دارد که از بین آنها بحث گروهی و گفت و گوی جمعی یکی از عقلانی ترین روش هاست. در اینجا به بررسی ویژگی های یک بحث گروهی خوب بنابر آرا فرامرز رفیع پور استادجامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی و عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران می پردازیم. منظور از بحث گروهی، یک صحبت بین چندین شرکت کننده بر سر یک موضوع است که طی آن شرکت کنندگان هر یک نقطه نظرهای مختلفی درباره آن موضوع دارند و مطرح می کنند.باید توجه داشت که « بحث » یک جدل نیست که طی آن یک نفر « حق» داشته باشد و دیگری « ناحق». همچنین بحث یک مسابقه نیست که طی آن افراد بازنده و برنده شوند.

 

همین طور بحث یک مناظره نیست که افراد با تمام ابزار ممکن نظرات شان را به دیگران بقبولانند یا تحمیل کنند یا بر دیگری تفوق بیابند.بحث،یک صحبت بی برنامه و هردمبیل یا از هر چمن گلی نیست.تا آنجا که به موضوع مربوط می شود، توسط بحث، هدف روشن کردن تمام بخش ها و ابعاد مسئله و  روی هم گذاشتن و جمع کردن نظرات در این زمینه است و یافتن آنکه هر یک از ابعاد دارای چه وزن و اهمیتی هستند.از علائم یک بحث گروهی خوب این است که در پایان هر شرکت کننده، این احساس را به دست آورد که در نتایج حاصل سهیم بوده است و  بر توانایی نحوه ارتباط برقرار و تبادل نظر افراد با یکدیگر افزوده شود. از طرفی افراد شرکت کننده آموخته باشند که در یک بحث گروهی در درجه اول هدف رسیدن به تفاهم بین یکدیگر است و کسب و تبادل اطلاعات در  درجه دوم اهمیت قرار می گیرد.

 

شرایط بحث گروهی
یک بحث ایجاب می کند که شرکت کنندگان واقعا متمایل به تبادل نظر و داد و ستد اطلاعات و مخصوصا تفاهم ( و نه تضاد) با یکد یگر باشند. بنابراین شرکت کنندگان نباید در مقابل یکدیگر احساس رقابت کنند، بلکه یکدگر را به عنوان همکارانی بفهمند که می خواهند درباره یک مسئله صحبت و به حل آن کمک کنند.یک بحث می بایست به طور سیستماتیک و منظم انجام شود، یعنی یک هدف داشته باشد و هر شرکت کننده می باید صحبت خود را به آن هدف معطوف کند.


شرکت کنندگان باید با زمینه مورد بحث آشنا باشند. نظرات ارائه شده در یک بحث لازم است حتی المقدور مبتنی بر اطلاعات و داده های اثبات شده باشند.معمولا در بحث های گروهی ملاحظات بیش از حد موجب سوتفاهم می شود بنابر این بهتر است افراد نظرات خود را راحت بیان کنند.به منظور تحذیر از عدم موفقیت در یک بحث لازم است همه شرکت کنندگان هم‌طراز و با حقوق یکسان در نظر گرفته شوند و به هر شرکت کننده اجازه اظهار نظر و اظهار وجود داده شود تا هر کس بتواند دربحث فعال شود و نظراتش را ارائه دهد.

 

یک شرکت کننده نباید تصور کند که حضار تنها منتظر شنیدن نظرات او هستند و به هیچ‌وجه نباید برتری فکری، اطلاعاتی یا شخصیتی خود را به نمایش بگذارد. هیچ کس نباید در یک بحث یک نفر را به طور شخصی مورد عتاب قرار دهد، مسائل شخصی و خصوصی را وارد بحث کند، شخصی را آزرده کند و مورد تحقیر قرار دهد. از طرف دیگر یک شرکت کننده نباید از مقابله حضار با وی تحریک و احساساتی شود و با دیگران مقابله به مثل کند.

مدیریت بحث
در بحث های گروهی به طور محسوس نیاز به یک مدیر هست. مدیر بحث باید کوشش کند به اهداف بحث برسد. او باید تا آن اندازه به مسئله اشراف داشته باشد که بتواند نکات اصلی را از نکات فرعی تفکیک کند و جهت بحث را در مسیر نکات اصلی هدایت کند. بالاخص در شرایط محدودیت زمان تا آنجا که ممکن است از بحث درباره مسائل جانبی که به حل مسئله یا به همدلی کمک نمی کند، جلوگیری کند و برای آن یک فرصت دیگر در نظر بگیرد.

 

مدیر بحث باید با هدایت سیستماتیک بحث جهت و فرآیند آن را به سوی اهداف هدایت کند. برای یک بحث موفقیت آمیز لازم است که بحث حتی المقدور به اهداف از قبل پیش بینی شده برسد تا شرکت کنندگان در پایان با رضایت خاطر و نه با احساس ناکامی از هم جدا شوند. مدیر بحث نباید زیاد صحبت و اظهار نظر کند. وظیفه او در اینست که کوشش کند تا هرکس در بحث شرکت کند. او باید در بحث بین مطالب افراد مختلف یک پیوند محتوایی بزند و  در پایان از بحث خلاصه ونتیجه گیری کند.

 

طرز کار در بحث گروهی
به منظور استفاده از این تکنیک، تعداد افراد حاضر در بحث تعیین کننده است. معمولا هر چه تعداد افراد بیشتر باشند، کنترل و هدایت یک بحث دشوارتر می شود.بنابراین در شرایط عادی؛ تعداد افراد رامعمولا به شش تا 12 نفر محدود می کنند. این افراد نسبت به هدف تحقیق می توانند متجانس یا نامتجانس باشند.

 

افراد متجانس وقتی مفیدند که انسان بخواهد در یک زمان معین و محدود به یک توافق نظر برسد. افراد نامتجانس برای کسب پهنه ای از نظرات متفاوت و تعیین دامنه آن مفید هستند. شخص مدیر نباید خود در بحث شرکت کند و تنها باید بحث را هدایت و سازماندهی کند. هدف از یک بحث همیشه الزاما به دست آوردن یک نتیجه نیست به خصوص وقتی که حضار نامتجانس باشند. مدیر نباید خیلی برای دستیابی به یک نتیجه کوشش کند. به نظر می رسد مهم ترین فایدهربحث گروهی اینست که در مورد برخی از سوالاتی که افراد در شرایط معمول مصاحبه، مایل به جواب دادن نیستند ، نظرات خودرا بیان می کنند. اما تکنیک بحث گروهی با محدودیت هایی نیز همراه است، معممول ترین و مهم ترین آن حضور افراد کلیدی متنفذ در بحث است.

 

از یک طرف حضور آن ها به دو دلیل لازم است. یکی داشتن اطلاعات بیشتر و دیگر حضور دیگران به خاطر حضور آنها زیرا وجود آنها به دیگران آرامش و اطمینان می‌دهد و آنها را به شرکت در جمع وا می دارد. از طرفی آن ها می توانند در هنگام بحث گروهی یک مشکل مهم را به وجود آورند. بدین معنی که اگرآنها در مورد یک مسئله اظهارنظر قطعی بکنند، به علت پایگاه اجتماعی بالایشان، در واقع یک هنجار تعیین می کنند و افراد دیگر در صورت مخالف بودن جرات ابراز نظر مخالف را نخواهند داشت.یک نقض دیگر این تکنیک آنست که در بحث گروهی برخی از سوالات را نمی توان پیگیری کرد، زیرا جهت بحث جمعی تغییر می کند و کنترل، هدایت و بازگرداندن آن دشوار یا ناممکن می‌شود. بنابراین فایده تکنیک بحث گروهی در دو نکته است. یکی به دست آوردن یک دایره یا یک تصویر جامع از محدوده و ابعاد یک مسئله، دیگری کنترل اطلاعات به دست آمده از طریق تکنیک های دیگر.

یادداشت از وحید عالم

نظرات شما

[کد امنیتی جدید]